PGS, TS. NGUYỄN THỊ TUYẾT MAI(*)
TS. BÙI THỊ NGUYỆT THU(**)
(*) Học viện Chính trị khu vực II, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
(**) Học viện Chính trị khu vực II, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Tóm tắt: Thực hiện nhiệm vụ chính trị được Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh giao, từ năm 2019 đến giữa năm 2024, công tác đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Bài viết trình bày khái quát quan điểm triển khai thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Chính trị khu vực II, đánh giá thực trạng thời gian qua và đề xuất một số giải pháp thực hiện tốt công tác này trong thời gian tới.
Từ khóa: đào tạo, bồi dưỡng; công tác; Học viện Chính trị khu vực II
Học viện Chính trị khu vực II (tiền thân là Trường Đảng miền Nam, ra đời năm 1949) là đơn vị trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, có chức năng, nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ khoa học lý luận chính trị của Đảng, nhà nước, các tổ chức chính trị – xã hội, các doanh nghiệp Nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn vùng Đông Nam Bộ và một số địa phương theo phân công của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; nghiên cứu khoa học lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các khoa học chính trị, khoa học lãnh đạo, quản lý(1).
Với bề dày truyền thống 75 năm xây dựng, trưởng thành, thực hiện quan điểm phát triển theo hướng “hiện đại, bản sắc và hội nhập”(2), Học viện Chính trị khu vực II không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đổi mới công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới hình thức đánh giá, kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng với nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Qua đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, ngày càng khẳng định vị thế, uy tín trong hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
1. Quan điểm thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II giai đoạn 2019 – 2024
Trong 05 năm qua (2019 – 2024), thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II đã xác định và thực hiện các quan điểm đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với tình hình thực tiễn tại địa bàn được phân công, cụ thể:
Thứ nhất, thực hiện nghiêm túc, đầy đủ nội dung chương trình giảng dạy và tham gia phát triển chương trình trong phạm vi thẩm quyền được phân công. Đối với chương trình đào tạo cao cấp lý luận chính trị, Học viện Chính trị khu vực II đã thực hiện nghiêm túc nội dung giảng dạy theo giáo trình, đồng thời, thường xuyên cập nhật những nội dung mới theo các môn học và trong các bài giảng. Bên cạnh đó, Học viện Chính trị khu vực II cũng chú trọng phát triển, hoàn thiện chương trình đào tạo cử nhân và các chương trình bồi dưỡng theo khung chương trình đã được Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành. Ngoài ra, Học viện Chính trị khu vực II luôn tích cực, chủ động thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng theo chỉ tiêu phân bổ và yêu cầu, đề nghị của các tỉnh, thành phố ở vùng Đông Nam Bộ cũng như một số tỉnh, thành khác trên nguyên tắc bảo đảm lý luận gắn với thực tiễn.
Thứ hai, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng thông qua đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và nghiên cứu thực tế. Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II luôn lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới mạnh mẽ chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học và nghiên cứu thực tế gắn với nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và kiến nghị thể chế, chính sách. Trên cơ sở đó, các giảng viên, các nhà khoa học xác định hướng nghiên cứu chính, đề tài trọng tâm, địa bàn trọng điểm để xây dựng và tham gia nhóm nghiên cứu chuyên sâu. Nội dung nghiên cứu tập trung làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn, giá trị, sức sống của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời đại ngày nay, thực tiễn phát triển kinh tế – xã hội ở các địa phương vùng Đông Nam Bộ và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước, góp phần đề xuất giải pháp, kiến nghị hoàn thiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Thứ ba, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, hiện đại về phương pháp giảng dạy và công tác phục vụ giảng dạy. Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy phù hợp với từng chương trình đào tạo, bồi dưỡng theo hướng khoa học, hiện đại, hiệu quả, tăng cường trao đổi, tương tác, thảo luận, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin nhằm phát huy tính tự học, tự rèn luyện của học viên. Xuất phát từ quan điểm đó, mỗi đơn vị của Học viện Chính trị khu vực II quán triệt đến từng cán bộ, giảng viên không ngừng tìm tòi nghiên cứu, ứng dụng những thành tựu của khoa học – kỹ thuật, công nghệ thông tin vào các khâu của quá trình đào tạo, quản lý đào tạo, phục vụ giảng dạy, từ xây dựng hệ thống học liệu đến thực hiện công tác tuyển sinh, triển khai các giờ giảng trên lớp, quản lý quá trình học tập, thẩm định hồ sơ tốt nghiệp và đầu tư cơ sở vật chất cho việc dạy, học, lưu trú tại Học viện Chính trị khu vực II,…
Thứ tư, tăng cường hợp tác trong thực hiện nhiệm vụ chính trị nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng. Học viện Chính trị khu vực II đã tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong nước và đối tác quốc tế để tổ chức các hoạt động khoa học. Cụ thể, Học viện Chính trị khu vực II đã phối hợp với một số trường đại học, các ban tuyên giáo tỉnh ủy, thành ủy, đơn vị báo chí các tỉnh, thành phố ở vùng Đông Nam Bộ và một số địa phương vùng Tây Nam Bộ, miền Trung – Tây Nguyên triển khai nhiều hoạt động thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới (Nghị quyết số 35-NQ/TW); phối hợp với các đối tác quốc tế trong tổ chức hội thảo quốc tế, nghiên cứu thực tế, tham quan mô hình quản lý đào tạo của các trường đại học trên địa bàn,…
Thứ năm, đổi mới quản trị nội bộ để tạo động lực cho công tác đào tạo, bồi dưỡng. Để bảo đảm chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng, cần hiện đại hóa công tác quản trị nội bộ. Theo đó, Học viện Chính trị khu vực II luôn chú trọng đổi mới công tác quản trị nội bộ theo hướng bảo đảm tính hệ thống, chuyên nghiệp, thông minh gắn với việc nỗ lực thực hiện cải cách hành chính và chuyển đổi số.
2. Kết quả nổi bật và một số khó khăn, thách thức trong công tác đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II
Thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng theo những quan điểm trên, được sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và sự chia sẻ của các đơn vị phối hợp, từ năm 2019 đến năm 2024, công tác đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II đạt được nhiều kết quả nổi bật:
Thứ nhất, thực hiện đa dạng hóa các hình thức đào tạo, bồi dưỡng bảo đảm đúng quy định, phù hợp thực tiễn
Theo số liệu thống kê của Ban Quản lý đào tạo, từ năm 2019 đến tháng 6/2024, Học viện Chính trị khu vực II đã đào tạo và phối hợp đào tạo nhiều hệ lớp, trong đó, có 95 lớp cao cấp lý luận chính trị hệ tập trung với 4.129 học viên; 80 lớp cao cấp lý luận chính trị hệ không tập trung với 5.316 học viên; 32 lớp hoàn chỉnh cao cấp lý luận chính trị với 2.236 học viên; 16 lớp cao học với 335 học viên (chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước, Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Chính sách công, Chính trị học, Xã hội học, Triết học, Văn hóa học, Quản lý kinh tế, Lịch sử Đảng, Tôn giáo học) và các lớp cử nhân chính trị theo chỉ tiêu hằng năm. Năm 2019, đào tạo 04 lớp cử nhân các chuyên ngành tổ chức, kiểm tra, dân vận, tôn giáo với 219 học viên. Năm 2020, đào tạo 02 lớp cử nhân xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước với 108 học viên. Năm 2021, đào tạo 01 lớp cử nhân xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước với 29 học viên.
Nội dung chương trình đào tạo được thực hiện đúng quy định, thiết thực, phù hợp với đối tượng và mục tiêu đào tạo, vừa bảo đảm tính khoa học, hệ thống, vừa tăng cường tính hiện đại, thực tiễn. Trên cơ sở giáo trình cao cấp lý luận chính trị do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh biên soạn, các khoa chuyên môn đã xây dựng và phổ biến giáo án điện tử trên phần mềm quản lý đào tạo; xây dựng các video giới thiệu bài giảng với nội dung cô đọng, dễ hiểu, cung cấp kịp thời những vấn đề lý luận, thực tiễn làm tư liệu giảng dạy, học tập cho giảng viên và học viên. Bên cạnh đó, Học viện Chính trị khu vực II cũng chủ động biên soạn đề cương bài giảng dành cho chương trình cử nhân chính trị nhằm cung cấp đầy đủ tài liệu học tập, nghiên cứu cho học viên. Nội dung các chương trình đào tạo đều được các khoa, các giảng viên lồng ghép, tích hợp nội dung về đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và Nghị quyết số 35-NQ/TW vào từng chuyên đề/môn học.
Phương pháp giảng dạy luôn được đổi mới theo phương châm “người học là trung tâm, nhà trường là nền tảng, giảng viên là động lực”. Các giảng viên luôn chú trọng vận dụng linh hoạt các phương pháp giảng dạy nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong học tập cho học viên.
Công tác bồi dưỡng cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Hằng năm, Học viện Chính trị khu vực II tổ chức các lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho chức danh trưởng, phó các cơ quan chuyên trách, tham mưu giúp việc cấp ủy cấp huyện và tương đương theo chỉ tiêu do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phân bổ. Đồng thời, được sự cho phép của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, trên cơ sở đề nghị của các địa phương, Học viện Chính trị khu vực II đã đảm nhận bồi dưỡng các lớp ngoài chỉ tiêu như: bồi dưỡng cán bộ diện ban thường vụ tỉnh ủy/thành ủy quản lý, bồi dưỡng cán bộ dự nguồn cấp ủy cấp tỉnh, cấp ủy cấp huyện; bồi dưỡng lễ tân ngoại giao; bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản lý,… Trong 05 năm (từ tháng 9/2019 đến tháng 6/2024), Học viện Chính trị khu vực II đã mở 101 lớp với 8.954 học viên. Nội dung các chương trình bồi dưỡng được xây dựng theo hướng bảo đảm khung chương trình của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đáp ứng đúng yêu cầu của thực tiễn địa phương trong hoạch định và thực thi chính sách góp phần tăng cường khả năng xử lý tình huống, nghiên cứu trao đổi, nghiên cứu thực tế,… Theo đánh giá của các địa phương, các lớp bồi dưỡng đã chuẩn bị chu đáo cả về nội dung, đội ngũ báo cáo viên và công tác tổ chức, quản lý học viên, cập nhật kịp thời các mô hình mới, nhất là trong lĩnh vực xây dựng Đảng, kinh tế và quản lý nhà nước,…
Thứ hai, chú trọng đổi mới sáng tạo trong công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng
Thực hiện chủ trương của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về tăng cường tính kỷ luật, kỷ cương, hệ thống, hoạt động quản lý đào tạo của Học viện Chính trị khu vực II ngày càng có nhiều chuyển biến tích cực và chặt chẽ. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của Đảng ủy, Ban Giám đốc, các đơn vị đã thực hiện tốt trách nhiệm phối hợp trong quản lý học viên: Ban Quản lý đào tạo (chủ nhiệm lớp), Ban Thanh tra, các địa phương đặt lớp (đồng chủ nhiệm) và các khoa giảng dạy (giảng viên, chủ nhiệm lớp) phối hợp chặt chẽ, bảo đảm sự thông suốt thông tin giữa các bên, kịp thời giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức lớp học. Sự đa dạng về nguồn lực chủ nhiệm lớp từ các khoa và Ban Quản lý đào tạo đã tạo điều kiện thuận lợi để các chủ nhiệm lớp chia sẻ kinh nghiệm, phát huy thế mạnh của các nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng công tác quản lý học viên.
Để công tác phối hợp quản lý giữa Học viện Chính trị khu vực II với địa phương đặt lớp được chặt chẽ, các chủ nhiệm lớp đã xây dựng kế hoạch kiểm tra tại địa phương định kỳ 03 tháng/lần ngay từ đầu khóa học. Công tác quản lý học viên cũng được thực hiện với nhiều hình thức đa dạng, như kiểm tra sổ đầu bài, thanh tra đột xuất, điểm danh qua camera, giải quyết nghỉ phép qua phần mềm quản lý đào tạo, đề cao vai trò của giảng viên trong quản lý học viên tại lớp,… Ban cán sự lớp thực hiện trách nhiệm báo cáo sĩ số và tình hình học tập của học viên theo biểu mẫu 02 lần/ngày. Vì vậy, không để xảy ra tình trạng học viên nghỉ học không có phép, tỷ lệ học viên nghỉ học có phép mỗi khóa chỉ chiếm khoảng 2,9%/tổng số học viên. Những học viên nghỉ học sẽ được bố trí học bổ sung và thi bổ sung theo đúng quy chế tuyển sinh và đào tạo cao cấp lý luận chính trị hiện hành.
Đồng thời, để phục vụ tốt công tác quản lý, giảng dạy, thời gian qua, Học viện Chính trị khu vực II tiếp tục triển khai các chương trình nghiên cứu và nâng cấp ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là nâng cấp phần mềm quản lý đào tạo; xây dựng hệ thống email tên miền nhằm cung cấp thông tin liên lạc, đáp ứng kịp thời mục đích thực hiện nhiệm vụ chính trị và học tập của cán bộ, giảng viên và học viên; thực hiện số hóa các biểu mẫu liên quan đến công tác đào tạo, bồi dưỡng, như hồ sơ học viên, bảng điểm tổng hợp, lượng hóa quá trình rèn luyện của học viên nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ giảng viên và học viên.
Bên cạnh đó, để tăng cường thực hiện công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, Ban Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II chỉ đạo các khoa tiến hành biên soạn bộ đề thi hết môn và cập nhật, chỉnh sửa, bổ sung theo Kế hoạch số 206-KH/HVCTKVII ngày 08/10/2021 của Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II về xây dựng và hoàn thiện bộ đề thi dành cho các hệ lớp tại Học viện Chính trị khu vực II. Ban hành hướng dẫn viết và chấm bài thu hoạch tuần lễ học viên, nghiên cứu thực tế; điều chỉnh, bổ sung quy trình ra đề thi, chấm thi hết môn và thi tốt nghiệp trong phạm vi thẩm quyền. Nội dung thi và chủ đề viết thu hoạch luôn bám sát chương trình học tập, gắn lý luận với thực tiễn, hướng đến nâng cao kỹ năng giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra tại địa phương, đơn vị cho học viên. Hình thức thi luôn được Học viện Chính trị khu vực II đa dạng hoá, như tự luận mở, tự luận đóng, vấn đáp,… Tất cả đề thi hết môn trong ngân hàng đề thi đều được bảo mật từ khâu xây dựng, quản lý đến sử dụng. Ngoài ra, Ban Giám đốc thường xuyên chỉ đạo các khoa chuyên môn rà soát, cập nhật đề thi hết môn khi cần thiết. Các đề thi tốt nghiệp theo hình thức thi tự luận mở được xây dựng cụ thể, riêng cho từng kỳ thi theo đúng quy chế tuyển sinh và đào tạo cao cấp lý luận chính trị hiện hành. Đối với các chương trình bồi dưỡng, Học viện Chính trị khu vực II áp dụng hình thức viết bài thu hoạch với nội dung hướng vào việc vận dụng lý luận để giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn địa phương, đơn vị.
Thứ ba, chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng ở Học viện Chính trị khu vực II được khẳng định
Kết quả công tác đào tạo ở Học viện Chính trị khu vực II từ năm 2019 đến tháng 6/2024 luôn bảo đảm tỷ lệ học viên các lớp cao cấp lý luận chính trị tốt nghiệp đạt khá, giỏi từ 98% trở lên. Bài giảng của các giảng viên được học viên đánh giá cao. Tổng hợp kết quả đánh giá giảng viên trên phần mềm quản lý đào tạo cho thấy, có 86,4% nhận xét nội dung chương trình thiết thực, 80,2% nhận xét phương pháp giảng dạy phù hợp(3). Bên cạnh đó, các cơ quan, địa phương cử cán bộ đi đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Chính trị khu vực II thường xuyên đánh giá, phản hồi tích cực về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II. Đội ngũ cán bộ được cử tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng đều đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ của địa phương, bộ, ban, ngành, cơ quan, đơn vị, trong đó, có nhiều đồng chí được bổ nhiệm giữ các vị trí chủ chốt trong Đảng và các tổ chức của hệ thống chính trị tù Trung ương đến địa phương.
Như vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II thời gian qua đã đạt được kết quả quan trọng, chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng ngày càng được nâng lên. Có được kết quả đó là do nhiều nguyên nhân: (1) Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã đánh giá cao vai trò của Học viện Chính trị khu vực II, luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các mặt công tác của Học viện Chính trị khu vực II, trong đó có công tác đào tạo, bồi dưỡng. (2) Học viện Chính trị khu vực II phối hợp thường xuyên, nhịp nhàng với các vụ, viện chuyên ngành trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, kịp thời phản ánh và tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện. (3) Sự chủ động, trách nhiệm của Đảng ủy, Ban Giám đốc và sự tâm huyết của đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động của Học viện Chính trị khu vực II trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Đảng ủy Học viện đã ban hành Nghị quyết số 04-NQ/ĐU ngày 02/8/2021 về nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Chính trị khu vực II giai đoạn 2021 – 2025. Đảng ủy, Ban Giám đốc luôn xác định đào tạo, bồi dưỡng là nhiệm vụ trọng tâm của Học viện, quan tâm xây dựng nguồn lực bảo đảm thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng. Bảo đảm tính nhất quán trong tuyển dụng, sử dụng, đào tạo viên chức với nhiều biện pháp hiệu quả, như xây dựng kế hoạch đào tạo chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, giảng viên (tiến sĩ, thạc sĩ, cao cấp lý luận chính trị…); tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn về nghiệp vụ chuyên môn, phương pháp, kỹ năng sư phạm, như phương pháp giảng dạy tích cực, phương pháp nghiên cứu khoa học, kỹ năng xây dựng đề thi, kỹ năng tin học, ngoại ngữ,… Đội ngũ viên chức có trình độ ngày càng cao, có năng lực chuyên môn tốt. Trong 05 năm qua, tỷ lệ viên chức khối giảng dạy tăng dần. Tính đến tháng 02/2024, tỷ lệ giảng viên chiếm 56,59% tổng số viên chức, người lao động của đơn vị(4).
Bên cạnh kết quả đạt được, Học viện Chính trị khu vực II cũng gặp một số khó khăn, thách thức về công tác đào tạo, bồi dưỡng như:
Thứ nhất, một số chỉ tiêu đào tạo, bồi dưỡng chưa đạt được như kế hoạch. Một số địa phương, ban, bộ, ngành cử cán bộ đi học cao cấp lý luận chính trị chưa đủ số lượng theo chỉ tiêu phân bổ nên công tác tuyển sinh và đào tạo cao cấp lý luận chính trị chỉ đạt trên 95%. Tuyển sinh đại học chính trị chuyên ngành và tuyển sinh đào tạo trình độ thạc sĩ cũng chưa đạt được kết quả như mục tiêu và chỉ tiêu đề ra.
Thứ hai, chưa có giải pháp bền vững tạo động lực mạnh mẽ để thu hút nhân lực chất lượng cao, có chuyên môn tốt về giảng dạy; chưa có cơ chế thúc đẩy đội ngũ cán bộ, giảng viên của Học viện Chính trị khu vực II phấn đấu để được công nhận đạt chuẩn chức danh phó giáo sư. Đề án vị trí việc làm chưa hoàn thiện, cần sớm được giải quyết để bảo đảm chế độ, chính sách cho đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động.
Thứ ba, giảng viên tham gia giảng dạy các chương trình bồi dưỡng chưa đa dạng và tương xứng với nguồn lực giảng viên hiện có. Tỷ lệ giảng viên cơ hữu tham gia giảng dạy các lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức dành cho cán bộ nguồn của tỉnh chưa nhiều, giảng viên mời vẫn chiếm khoảng 30% – 50%, điều này đòi hỏi phải có giải pháp kịp thời để tháo gỡ những vướng mắc nhằm xây dựng nguồn giảng viên kế cận chất lượng cho Học viện trong thời gian tới.
Thứ tư, công tác phối hợp giữa các đơn vị trong quản lý học viên có lúc, có nơi chưa đồng bộ. Một số quy định về trách nhiệm giữa các bên tham gia vào quá trình đào tạo chưa đầy đủ; thông tin hỗ trợ nắm bắt tình hình rèn luyện của học viên tại địa phương, đơn vị ở các lớp hệ không tập trung có lúc chưa kịp thời. Công tác đánh giá chủ yếu chú trọng kết quả cuối cùng nên chưa phản ánh đầy đủ, thực chất, toàn diện quá trình học tập và rèn luyện của học viên. Ý thức tự giác học tập ở một số ít học viên còn chưa cao, thời gian tự học của một số học viên chưa sử dụng đúng mục đích.
Thứ năm, cơ sở vật chất vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu đào tạo hiện đại. Hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số; việc ứng dụng công nghệ thông tin vào tổ chức các hoạt động còn chậm,…
3. Giải pháp tiếp tục thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Chính trị khu vực II trong thời gian tới
Với quan điểm phát triển ngang tầm nhiệm vụ, nâng cao vị thế, vai trò, bảo đảm tính hệ thống, đồng bộ, thống nhất trong toàn hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, trong thời gian tới, Học viện Chính trị khu vực II cần nỗ lực, tập trung thực hiện thành công Nghị quyết số 37-NQ/ĐU ngày 22/02/2024 của Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về phát triển Học viện Chính trị khu vực II đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với một số giải pháp cụ thể sau:
Thứ nhất, nhất quán quan điểm bảo đảm tính hệ thống trong tổ chức, hoạt động tại Học viện Chính trị khu vực II. Thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời, sáng tạo, trách nhiệm theo sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; thiết lập mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao.
Thứ hai, tiếp tục xây dựng đội ngũ giảng viên có cơ cấu về độ tuổi và hạng chức danh nghề nghiệp hợp lý, có số lượng, tỷ lệ đáp ứng lộ trình, mục tiêu đề ra và có chất lượng cao. Về cơ cấu độ tuổi, bảo đảm sự tiếp nối bền vững giữa các thế hệ. Cơ cấu, hạng chức danh nghề nghiệp bảo đảm hợp lý các hạng chức danh giảng viên, như trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính, giảng viên cao cấp/phó giáo sư, giáo sư. Về chất lượng, đội ngũ giảng viên phải đáp ứng tốt yêu cầu chất lượng theo quy định của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, là những nhà giáo, nhà khoa học được đánh giá cao, có uy tín ở khu vực phía Nam và trên cả nước về chuyên môn khoa học lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, khoa học chính trị, khoa học lãnh đạo, quản lý.
Thứ ba, kiên trì kiến nghị chính sách, đề xuất sáng kiến và chủ động thực hiện chính sách cải cách tiền lương, cải thiện thu nhập, giữ gìn môi trường sư phạm lành mạnh, tạo động lực cho giảng viên, viên chức gắn bó, cống hiến tại Học viện Chính trị khu vực II. Đồng thời, có các biện pháp khuyến khích viên chức, giảng viên chủ động học tập nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu nâng hạng chức danh nghề nghiệp, phấn đấu để được công nhận đạt chuẩn chức danh phó giáo sư, giáo sư. Ngoài ra, với đặc thù mô hình quản lý viên chức đơn vị sự nghiệp công lập như hiện nay và trong tương lai (theo vị trí việc làm), cần có những biện pháp thu hút, giữ chân giảng viên, viên chức có trình độ chuyên môn cao trên cả các phương diện đãi ngộ và lý tưởng cống hiến.
Thứ tư, kiên trì thực hiện những chủ trương đúng đắn đã được áp dụng thành công thời gian qua về phương pháp giảng dạy, đánh giá người dạy và người học, quản lý học viên; chú trọng việc đổi mới công tác dạy và học theo hướng hiện đại, khoa học và hiệu quả. Tiếp tục nhận diện những thời cơ và thách thức từ sự tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đối với ngành giáo dục nói chung, công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị nói riêng để có những giải pháp kịp thời. Đối với phương pháp giảng dạy, cần phát huy ưu điểm của phương pháp truyền thống, lấy hoạt động của người thầy làm trung tâm, kết hợp nhuần nhuyễn với phương pháp hiện đại, lấy người học làm trung tâm. Về đánh giá giảng viên, tiếp tục hoàn thiện phương pháp đánh giá theo hướng bảo đảm chính xác, khoa học, khách quan. Về đánh giá và quản lý học viên, tiếp tục ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong quản lý học viên trong giờ học, trong hoạt động nghiên cứu thực tế và đẩy mạnh công tác tự quản, tự nghiên cứu của học viên.
Thứ năm, tích cực đổi mới tư duy trong quản lý và xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng theo hướng phối hợp, chủ động, hiện đại, có tính thích ứng cao. Cần ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số mạnh mẽ để xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng bảo đảm khoa học, liên thông, phù hợp với các kế hoạch khác của Học viện Chính trị khu vực II và sử dụng tối ưu hóa các nguồn lực.
Thứ sáu, tăng cường phối hợp với các ban tổ chức tỉnh ủy, thành ủy, đơn vị phụ trách công tác tổ chức, cán bộ của các ban, bộ, ngành trong khảo sát nguồn đào tạo và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng. Tiếp tục duy trì phối hợp với các ban tổ chức tỉnh ủy, thành ủy, các trường chính trị trên mọi mặt nhằm quản lý tốt các lớp tại địa phương.
Thứ bảy, tiếp tục đầu tư, nâng cấp, hiện đại hóa cơ sở vật chất nơi lưu trú và học tập của học viên; đầu tư, hiện đại hóa phương tiện dạy và học để học viên có cơ hội thực hành các kỹ năng của người lãnh đạo, quản lý trong bối cảnh mới. Xây dựng Trung tâm Thông tin khoa học hiện đại, thông minh. Hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ các hoạt động thể chất cho học viên và cán bộ, giảng viên; duy trì, phát triển môi trường cảnh quan xanh, sạch, đẹp tại Học viện Chính trị khu vực II.
Như vậy, kết quả công tác đào tạo, bồi dưỡng của Học viện Chính trị khu vực II trong thời gian qua đã góp phần vào sự phát triển chung của hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, khẳng định vị thế, uy tín của Học viện Chính trị khu vực II trong khu vực và cả nước. Quan tâm đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của Học viện Chính trị khu vực II đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là trọng trách của Học viện Chính trị khu vực II trong giai đoạn mới./.
—————————————————-
(1) Quyết định số 6588-QĐ/HVCTQG ngày 01/11/2018 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của Học viện Chính trị khu vực II
(2) Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh kỷ niệm 70 năm truyền thống (nhandan.vn)
(3) Tổng hợp Phiếu lấy ý kiến học viên qua các năm 2019, 2020, 2022, 2023 và 2024
(4) Nghị quyết số 37-NQ/ĐU ngày 22/02/2024 của Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về phát triển Học viện Chính trị khu vực II đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045
(Tạp chí Khoa học chính trị Số 08_2024)
