ThS. NGUYỄN OANH KIỀU(*)
(*) Học viện Chính trị khu vực II, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Tóm tắt: Xây dựng văn hóa công vụ, cốt lõi là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, đảng viên đủ phẩm chất, năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ, không chỉ nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, năng lực quản lý của Nhà nước nói chung, mà còn là động lực, mục tiêu của Học viện Chính trị khu vực II trong lịch sử gần 75 năm xây dựng và phát triển nói riêng.
Từ khóa: Học viện Chính trị khu vực II; văn hóa công vụ; văn hóa trường Đảng
1. Văn hóa công vụ và ý nghĩa của việc xây dựng văn hóa công vụ
Văn hóa hiểu theo nghĩa rộng nhất là tất cả những gì do con người sáng tạo ra nhằm duy trì sự tồn tại và phát triển của con người, văn hóa là con người. Quá trình lao động giúp con người ngày càng hoàn thiện năng lực bản chất, đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân và bước lên những nấc thang cao hơn của sự tiến bộ. Hệ giá trị văn hóa do con người sáng tạo tiếp tục tác động vào sự hoàn thiện nhân cách, xây dựng con người phát triển toàn diện.
Văn hóa công vụ hiểu đơn giản là văn hóa của người thực thi công vụ, là văn hóa của đội ngũ cán bộ, công chức khi thực hiện công việc được Nhà nước giao phó để phục vụ Nhà nước và nhân dân. Văn hóa công vụ kết tinh những giá trị tốt đẹp của hoạt động công vụ, đưa con người và tổ chức lên trình độ văn hóa, làm cho hoạt động công vụ mang tính tự giác cao, sáng tạo và chủ động.
Văn hóa công vụ là văn hóa tổ chức đặc thù, bao gồm “hệ thống biểu tượng, chuẩn mực, giá trị, niềm tin hình thành trong nhận thức tạo nên tầm nhìn, tác động đến lối sống, hành vi và lề lối làm việc của người thực thi công vụ, tạo ra môi trường tổ chức, có khả năng lưu truyền và ảnh hưởng tới chất lượng công vụ”(1). Điều này có nghĩa, văn hóa công vụ gắn liền với việc nâng cao năng lực, hiệu quả, hiệu lực thực thi công vụ, nhằm đạt mục tiêu, nhiệm vụ đề ra, phản ánh ý chí, nguyện vọng, mong muốn hướng đến các giá trị: chân (khoa học, quy luật), thiện (cái tốt) và mỹ (cái đẹp, cái ngày càng hoàn thiện) để phục vụ nhân dân, xã hội theo chức năng, nhiệm vụ mà Nhà nước quy định. Văn hóa công vụ lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo thực thi công vụ, thể hiện tính ưu việt, bản chất của Nhà nước xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân. Điều này thể hiện tính khoa học, tiến bộ của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh với tư cách là nền tảng tư tưởng của Đảng, Nhà nước – tư tưởng vì quảng đại quần chúng nhân dân mà dấn thân, phục vụ. Văn hóa công vụ là yếu tố cốt lõi để nâng cao giá trị công vụ, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Văn hóa công vụ bao gồm 03 thành tố cơ bản: (1) Người cán bộ, công chức được Nhà nước tuyển chọn và giao quyền thực thi công vụ; (2) Hệ giá trị được hình thành từ quá trình thực thi công vụ; (3) Hệ thống thể chế, thiết chế bảo đảm cho quá trình thực thi công vụ. Trong 03 thành tố này, đội ngũ cán bộ, công chức – những người thay mặt Nhà nước tiến hành các hoạt động quản lý xã hội trên các mặt nhằm phục vụ mọi phương diện đời sống của nhân dân là nhân tố then chốt, quan trọng tác động đến các yếu tố còn lại hình thành nên văn hóa công vụ. Do đó, đạo đức công vụ gắn liền với đạo đức công chức là hạt nhân cốt lõi của văn hóa công vụ. Nếu như đạo đức công vụ là quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao thì đạo đức công chức là trung thành với lý tưởng chủ nghĩa xã hội, với Đảng, Nhà nước và quốc gia – dân tộc, thể hiện qua các giá trị “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”. Người cán bộ, công chức ở nhà nước xã hội chủ nghĩa là người được Đảng rèn luyện, giáo dục để phục vụ cho Nhà nước và nhân dân. Do đó, người cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ phải thể hiện giá trị “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” và đề cao tính phục vụ (bản chất của Nhà nước Việt Nam).
Những giá trị cơ bản này là nền tảng để hình thành hệ giá trị và các quy định, chuẩn mực mà công chức phải thực hiện, tuân theo. Tất cả các giá trị, chuẩn mực của văn hóa công vụ thực chất đều xuất phát từ văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đặc trưng của Nhà nước xã hội chủ nghĩa và tính khoa học, tiến bộ của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hình thành nên. Văn hóa công vụ thể hiện “tính tự giác, chủ động và sáng tạo”(2) của cán bộ, công chức khi thực thi công vụ. Đề án xây dựng văn hóa công vụ do Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2018 đã đề cao việc “cán bộ, công chức, viên chức phải trung thành với Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ danh dự Tổ quốc và lợi ích quốc gia; tôn trọng và tận tụy phục vụ nhân dân”, hướng tới xây dựng các giá trị “chuyên nghiệp, trách nhiệm, minh bạch, năng động, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ”(3). Từ đó có thể thấy, nếu văn hóa công vụ không được thực thi, không trở thành niềm tin được chia sẻ và tạo nên tầm nhìn cho đội ngũ cán bộ, công chức và đảng viên thì mục tiêu xây dựng, phát triển đất nước khó có thể hoàn thành, thậm chí dẫn đến thất bại.
Không phải đến giai đoạn hiện nay Đảng và Nhà nước mới quan tâm xây dựng văn hóa công vụ, xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức những người thực thi công vụ. Tháng 9/1945 trong bài viết Chính phủ là công bộc của dân, đăng trên báo Cứu Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Việc gì có lợi cho dân thì làm. Việc gì có hại cho dân thì phải tránh”(4). Quan điểm này của Người đã được Đảng ta kế thừa và phát triển trong suốt gần 80 năm xây dựng và phát triển. Năm 1947, trong những năm đầu tiên hình thành Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm Sửa đổi lối làm việc cho thấy Người đã nhận thấy rõ vai trò quan trọng của văn hóa công vụ, đặc biệt là đạo đức công vụ, đạo đức công chức.
Ngày nay, cùng với quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, Việt Nam đã triển khai xây dựng mô hình Chính phủ liêm chính, hành động, chuyển từ nền hành chính quản lý sang nền hành chính phục vụ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả bộ máy hành chính công. Một trong những nội dung được coi là đột phá trong việc xây dựng nền hành chính phục vụ chính là chú trọng, nâng cao văn hóa công vụ của đội ngũ công chức trong thực thi công vụ, lấy sự hài lòng của tổ chức, của công dân làm thước đo hiệu quả hoạt động của nền hành chính công vụ. Đảng và Nhà nước đã cụ thể hóa nhiều nội dung liên quan đến văn hóa công vụ của công chức trong thực thi công vụ: Quyết định số 03/2007/QĐ-BNV ngày 26/02/2007 về Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong bộ máy chính quyền địa phương; Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày 02/8/2007 của Thủ tướng Chính phủ về Quy chế văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính nhà nước; Quyết định số 1847/QĐ-TTg ngày 27/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Văn hóa công vụ.
Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng, ban hành và thực hiện thể chế văn hóa công vụ, những năm qua Đảng và Nhà nước đã hành động cụ thể, quyết liệt để xây dựng nền văn hóa công vụ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước, như: tuyên truyền, giáo dục, xây dựng bộ chỉ số và thực hiện các cuộc điều tra đánh giá mức độ hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của nền hành chính, nền công vụ; thực hiện các cuộc kiểm tra công vụ định kỳ hoặc đột xuất,… Chính nhờ sự quyết tâm của toàn bộ hệ thống chính trị, văn hóa trách nhiệm của công chức trong thực thi công vụ ở Việt Nam ngày càng được cải thiện. Trước bối cảnh liên tục vận động và hội nhập để phát triển, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đội ngũ cán bộ, công chức Việt Nam đã có nhiều trưởng thành thể hiện vai trò của Nhà nước trong việc quản lý và phát triển đất nước đạt được nhiều thành tựu như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”(5) có nghĩa, chúng ta không thể phủ nhận vai trò, thành quả của văn hóa công vụ trong thực thi quản lý nhà nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, xây dựng văn hóa công vụ ở nước ta vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định. Chỉ thị số 10/CT-TTG ngày 22/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc đã chỉ ra, tinh thần phục vụ, đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức còn thấp, chưa làm hết trách nhiệm. Cụ thể, thời gian qua, đạo đức công vụ có biểu hiện xuống cấp, văn hóa công vụ chưa trở thành niềm tin được chia sẻ, thực thi trong một bộ phận công chức, đảng viên dẫn đến hàng loạt vụ sai phạm đến mức phải thi hành kỷ luật đảng và thực thi pháp luật. Những con số vụ án, vụ việc, đảng viên, công chức bị kỷ luật được nêu trong Báo cáo Tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012 – 2022 phản ánh những tồn tại, hạn chế lớn ở khía cạnh văn hóa công vụ. Mỗi vụ án tham nhũng khi được phát giác, xử lý công khai đều bị những thế lực thù địch lợi dụng để chống phá Đảng, Nhà nước ta. Mặt khác, những biểu hiện yếu kém của một bộ phận công chức, đảng viên trong thực thi công vụ hằng ngày ở công sở, nơi tiếp xúc trực tiếp với dân cũng đang làm giảm lòng tin của nhân dân vào thể chế, chế độ và tạo thêm cơ hội cho các thế lực phản động chống phá Đảng, Nhà nước, gây hoang mang cho nhân dân và mất an ninh trật tự. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng (năm 2021) đã đánh giá, cán bộ cấp xã và đội ngũ viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập: “phẩm chất, năng lực, uy tín còn hạn chế, thiếu tính chuyên nghiệp, chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”(6), chưa kể “tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực trong một số cơ quan, đơn vị khu vực hành chính, dịch vụ công chưa được đẩy lùi”(7); “tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, chủ nghĩa cá nhân, “lợi ích nhóm”, bệnh lãng phí, vô cảm, bệnh thành tích ở một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi”(8).
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn xây dựng, phát triển đất nước bền vững, phát huy những kết quả của quá trình xây dựng Nhà nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh để phục vụ hạnh phúc lâu dài của nhân dân, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực nhất thiết phải xây dựng văn hóa công vụ, đạo đức công vụ. Khi mỗi người công chức, đảng viên xem việc thực thi công vụ là phục vụ cho lý tưởng cao đẹp của chủ nghĩa cộng sản, phục vụ cho nhân dân, sẵn sàng là “công bộc”, là “đầy tớ” trung thành của nhân dân thì mục tiêu phát triển xã hội, dân tộc, quốc gia mới trở thành hiện thực. Nhằm cụ thể hóa lý tưởng, mục tiêu xây dựng, phát triển bền vững, Quyết định số 1847/QĐ-TTg ngày 27/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án văn hóa công vụ đã xác định: nâng cao văn hóa công vụ góp phần hình thành phong cách ứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; bảo đảm tính chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả trong hoạt động thực thi nhiệm vụ, công vụ; đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân, xã hội. Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, trong diễn văn phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012 – 2022, khẳng định: “Phải xây dựng được văn hóa công vụ của mỗi ngành, cơ quan, đơn vị. Văn hóa công vụ sẽ bảo đảm tính chuyên nghiệp, trách nhiệm, minh bạch, hiệu quả trong thực thi nhiệm vụ”(9). Do đó, để phát huy các giá trị của văn hóa công vụ cần đặc biệt chú ý đến nguyên tắc cốt lõi xây dựng văn hóa công vụ phải gắn với việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng đạo đức công vụ phải gắn với lý tưởng chủ nghĩa xã hội và xây dựng đạo đức công chức, đảng viên phải gắn với xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh.
2. Xây dựng văn hóa công vụ – văn hóa trường Đảng góp phần phát triển bền vững Học viện Chính trị khu vực II
Học viện Chính trị khu vực II là đơn vị trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ khoa học lý luận chính trị của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị – xã hội, các doanh nghiệp nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn các tỉnh Đông Nam Bộ và một số địa phương theo phân công của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; là trung tâm nghiên cứu khoa học lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các khoa học chính trị, khoa học lãnh đạo, quản lý(10). Từ chức năng, nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao, có thể thấy, việc xây dựng văn hóa công vụ của Học viện Chính trị khu vực II là yếu tố có ý nghĩa quyết định sự phát triển bền vững của Học viện và cả hệ thống chính trị vùng Đông Nam Bộ.
Học viện Chính trị khu vực II đóng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh – địa phương có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Từ xưa đến nay, vùng Đông Nam Bộ luôn đi đầu trong hội nhập, giao lưu, tiếp biến văn hóa tiến bộ của thế giới, trở thành cầu nối giữa Việt Nam và các nước trong khu vực và trên thế giới. Trong những giai đoạn khác nhau, nhất là thời kỳ đổi mới, người dân vùng Đông Nam Bộ với phẩm chất trọng nghĩa, khinh tài, khả năng ứng biến cao, ưa đổi mới đã đi đầu trong việc thích ứng với quá trình hiện đại hóa của đất nước nói chung, xây dựng văn hóa công vụ nói riêng. Những vấn đề phát sinh từ quá trình hội nhập của vùng Đông Nam Bộ trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa… là những vấn đề mang tầm quốc gia. Với vai trò, nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nguồn nhân lực cho khu vực Đông Nam Bộ và một số tỉnh thành phía Nam theo sự phân công của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, việc hình thành, xây dựng văn hóa công vụ, văn hóa trường Đảng, môi trường sư phạm trường Đảng của Học viện Chính trị khu vực II được đặt ra như một nhu cầu tất yếu và quan trọng. Xây dựng văn hóa công vụ của Học viện Chính trị khu vực II chính là xây dựng văn hóa trường Đảng.
Văn hóa công vụ bao gồm 03 thành tố cơ bản để kiến tạo và phát triển nền văn hóa công vụ, đòi hỏi phải tiếp cận cả chiều sâu và chiều rộng của các thành tố cấu thành. Chiều sâu là hệ giá trị được hình thành từ quá trình thực thi công vụ, còn chiều rộng là hiệu ứng lan tỏa của văn hóa công vụ. Phương thức xây dựng văn hóa trường Đảng miền Nam – Học viện Chính trị khu vực II cũng được đặt trên nguyên lý nền tảng chung này. Văn hóa trường Đảng có thể được hiểu là những giá trị truyền thống, bản sắc được các thế hệ cán bộ, viên chức, học viên của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng như Học viện Chính trị khu vực II xây dựng, vun đắp bằng tri thức cũng như tinh thần trách nhiệm, thái độ tận tụy với công việc trong suốt gần 75 năm qua. Từ Trường Đảng miền Nam, những giá trị này được lan tỏa, nhân rộng không chỉ trong phạm vi Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, mà còn trong cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, hình thành nên “bản sắc trường Đảng”.
Văn hóa Trường Đảng miền Nam được hình thành từ nhiều yếu tố, trong đó, hệ giá trị đóng vai trò then chốt là tư tưởng, đạo đức, lối sống chuẩn mực trong ứng xử, giao tiếp, thực thi công việc chuyên môn của cán bộ, viên chức, học viên và người lao động thông qua sứ mệnh, tầm nhìn, chức năng, nhiệm vụ của Học viện Chính trị khu vực II. Những giá trị cốt lõi, nổi bật của văn hóa trường Đảng được xác định là “Tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc; cống hiến trong thực thi công vụ; cầu thị, sáng tạo, chất lượng trong đào tạo, nghiên cứu khoa học; kỷ cương nơi công sở; văn minh trong ứng xử”(11). Đây là những yếu tố truyền thống, có tính bền vững, xuyên suốt qua các thời kỳ được các thế hệ cán bộ, viên chức, học viên và người lao động kiên trì, dày công bồi dưỡng, vun đắp, trên cơ sở kế thừa các giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển bền vững. Ngoài ra, những yếu tố như cảnh quan, không gian, kiến trúc, khuôn viên, môi trường học tập và làm việc cũng góp phần tạo ra môi trường văn hóa công vụ, mà ở đó người giảng viên, công chức và học viên cùng góp phần tạo nên đặc trưng của văn hóa Trường Đảng miền Nam.
Quá trình gần 75 năm xây dựng và phát triển là chặng đường ghi nhận những dấu ấn quan trọng của Học viện Chính trị khu vực II trong từng bước đổi mới trên các mặt hoạt động. Toàn thể cán bộ, viên chức và người lao động đều tiếp tục phát huy những thành tích, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng; đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu khoa học nhằm phục vụ cho công tác giảng dạy; tích cực xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng(12). Đó là những yếu tố hình thành văn hóa công vụ mang đậm bản sắc văn hóa trường Đảng miền Nam. Với giá trị cốt lõi trở thành triết lý: “bồi dưỡng cán bộ là công việc gốc của Đảng”, Học viện Chính trị khu vực II đã xây dựng được đội ngũ cán bộ, viên chức am tường sâu sắc chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để vừa truyền tri thức lý luận chính trị, vừa truyền niềm tin lý tưởng cho các thế hệ học viên. Đây là vũ khí sắc bén để nâng cao sức chiến đấu trên mặt trận tư tưởng, bảo vệ sự trong sáng, khoa học và cách mạng của học thuyết Mác – Lênin, đồng thời là nền tảng lý luận để giải quyết các công việc thực tiễn phục vụ và mang lại hạnh phúc cho nhân dân.
Học viện Chính trị khu vực II thường xuyên đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy; cũng như đổi mới công tác quản lý đào tạo phù hợp với từng đối tượng người học; tổ chức cho học viên đi nghiên cứu thực tế theo chuyên đề của từng bộ môn ở các địa phương trong cả nước về các lĩnh vực kinh tế, chính trị, dân tộc, tôn giáo, tổ chức cán bộ, xây dựng Đảng… Bên cạnh việc nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng văn hóa công vụ, văn hóa trường Đảng, Học viện Chính trị khu vực II đặc biệt quan tâm đến việc bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống lành mạnh, xây dựng phong cách chuẩn mực của cán bộ, viên chức, học viên trong công tác, học tập và rèn luyện; xây dựng môi trường làm việc, học tập chuyên nghiệp, dân chủ, văn minh, hiện đại, khoa học, nhân văn. Bởi vì, phẩm chất của người cán bộ, công chức, hay “đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức không chỉ được đánh giá trong lúc thực thi công vụ, mà còn được đánh giá qua ứng xử, qua phong cách sống, sinh hoạt ở cả cơ quan và nơi cư trú, qua các mối quan hệ xã hội”(13).
Để thực hiện tốt văn hóa công vụ của hệ thống trường Đảng, năm 2017, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 5029/QĐ-HVCTQG ngày 26/10/2017 quy định về ứng xử văn hóa của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Quy định nêu rõ mục đích giữ gìn, phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa trường Đảng gắn với 04 đối tượng áp dụng: (1) Ứng xử của cán bộ lãnh đạo, quản lý tham mưu; (2) Ứng xử của cán bộ giảng dạy, nghiên cứu khoa học; (3) Ứng xử của học viên; (4) Ứng xử của cán bộ phục vụ. Đây là cơ sở, là nội dung quan trọng để Học viện Chính trị khu vực II tiếp tục xây dựng văn hóa Trường Đảng miền Nam. Từ năm 2018, Học viện Chính trị khu vực II đã triển khai và đưa vào ứng dụng phần mềm đánh giá giảng viên trực tuyến nhằm kiểm soát hữu hiệu chất lượng bài giảng của giảng viên. Qua các đợt lấy phiếu ý kiến, đa số giảng viên được đánh giá tốt, nắm vững kiến thức chuyên môn, có phương pháp giảng dạy tích cực, phong cách, thái độ ứng xử thân thiện và gần gũi; ý thức trách nhiệm cao trong đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, nhất là đội ngũ giảng viên trẻ. Công tác giảng dạy ngày càng chất lượng, nền nếp góp phần khẳng định chất lượng đào tạo ngày một tốt hơn.
Trải qua gần 75 năm hình thành và phát triển, Học viện Chính trị khu vực II đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao trình độ lý luận, phương pháp tư duy, năng lực hoạt động, phong cách công tác, phẩm chất đạo đức công vụ với những giá trị cốt lõi “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” cho cán bộ giảng viên, mà quan trọng hơn là đào tạo, nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cho các tỉnh/thành vùng Nam Bộ. Từ đây, những giá trị mang đậm bản sắc của Trường Đảng miền Nam sẽ được lan tỏa, khẳng định uy tín trong khu vực và cả nước về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học, trở thành hình mẫu văn hóa công vụ.
Để tiếp nối truyền thống gần 75 năm xây dựng và phát triển, mỗi cán bộ, viên chức, người lao động và học viên phải chú trọng rèn luyện năng lực, phẩm chất, kiên trung với lý tưởng, mục tiêu xây dựng đất nước, vững vàng trước những cám dỗ vật chất, kiên quyết đấu tranh trước những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch. Thường xuyên học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trau dồi và thấm nhuần chủ nghĩa Mác – Lênin, nắm vững kiến thức chuyên môn, kế thừa các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc (trong tư duy, ứng xử), thực hành nếp sống, lối sống văn minh công sở, nơi công cộng và ở gia đình… nhằm tạo nên nhận thức, tầm nhìn, biến thành niềm tin, sức mạnh xây dựng Học viện Chính trị khu vực II, xây dựng đất nước phát triển bền vững. Thực hành văn hóa công vụ từ những điều nhỏ nhất đó là “sửa mình” xây dựng quan hệ hài hòa, tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, tiếp thu tinh hoa văn hóa, công nghệ hiện đại của nhân loại để nâng tầm hiểu biết, trang bị cho bản thân sức mạnh để bảo vệ cái đúng, cái tốt, cái đẹp, trở thành những chiến sĩ tiên phong của Đảng, những “công bộc” trung thành của nhân dân, dấn thân một cách có đạo lý vì hạnh phúc của nhân dân.
3. Kết luận
Những thành tựu trong thực hiện sứ mệnh của Học viện Chính trị khu vực II là sự cống hiến, phấn đấu bền bỉ không ngừng cho lý tưởng xã hội chủ nghĩa cao đẹp, là tinh thần trách nhiệm, tận tụy với công việc, vượt qua khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ của các thế hệ cán bộ, viên chức, người lao động. Đồng thời, cũng là sự cố gắng của các thế hệ học viên đã xem Học viện Chính trị khu vực II là cái nôi hình thành phẩm chất, bản lĩnh cách mạng. Tất cả hoạt động này đã ghi đậm nét son đẹp đẽ, đầy tự hào về truyền thống vẻ vang của Trường Đảng miền Nam, góp phần tích cực vào xây dựng, phát triển bền vững đất nước./.
—————————-
(1) và (2) Huỳnh Văn Thới, Văn hóa công vụ ở Việt Nam – Lý luận và thực tiễn, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2016, tr.40 và 31
(3) Quyết định số 1847/QĐ-TTg ngày 27/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án văn hóa công vụ
(4) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.21
(5), (6), (7) và (8) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.I. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.25, 90, 93 và 95
(9) Nguyễn Phú Trọng, Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực: Nhìn lại 10 năm qua; định ra phương hướng nhiệm vụ cho thời gian tới, https://www.vietnamplus.vn/, ngày 30/6/2022
(10)https://hcma2.hcma.vn/gioithieu/pages/chuc-nang-nhiem-vu.aspx?CateID=243&ItemID=11118, ngày 30/9/2023
(11) Quyết định số 5029/QĐ-HVCTQG ngày 26/10/2017 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh quy định về ứng xử văn hóa của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
(12) Theo thông tin từ Ban Tổ chức – Cán bộ, Học viện Chính trị khu vực II, tính đến: 10/2023: Học viện Chính trị khu vực II có tổng số 233 cán bộ, viên chức, người lao động (không bao gồm 05 khoán việc). Trong đó có 07 Phó Giáo sư, 49 Tiến sĩ, 127 Thạc sĩ, 30 cử nhân và 20 người có trình độ cao đẳng.
(13) Nguyễn Thị Mai Anh, Văn hóa công vụ và đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức bộ máy hành chính nhà nước trong tiến trình hướng đến tính chuyên nghiệp phục vụ nhân dân, ttps://www.tapchicongsan.org.vn, ngày 02/10/2023
(Tạp chí Khoa học chính trị Số 09_2023)
