ThS. NGUYỄN TIẾN SƠN
Trường Quân sự Quân khu 7
TS. NGUYỄN VĂN CHÂU
Trường Quân sự Quân khu 7
Tóm tắt: Sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở vừa là lực lượng kế cận, vừa là động lực đổi mới, giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng và lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật trong quân đội, nhất là tại các đơn vị cơ sở. Qua đó, đội ngũ này trực tiếp góp phần củng cố sức mạnh quốc phòng, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng trong mọi tình huống, đồng thời khẳng định vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Bài viết làm rõ vai trò của sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở trong chấp hành pháp luật, đánh giá thực trạng chấp hành pháp luật và đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ này trong chấp hành pháp luật.
Từ khóa: chấp hành pháp luật; đơn vị cơ sở; sĩ quan trẻ
PROMOTING THE ROLE OF YOUNG OFFICERS AT GRASSROOTS UNITS IN LEGAL COMPLIANCE
Abstract: Young officers at grassroots units constitute both a successor force and a driving force for innovation, playing a pivotal role in fostering and disseminating a culture of respect for the law within the military, particularly at grassroots units. In this capacity, they directly contribute to strengthening national defense, enhancing combat readiness and the capability to prevail in all situations, and affirming Viet Nam’s standing in the new era. This article clarifies the role of young officers at grassroots units in legal compliance, assesses the current state of their compliance with the law, and proposes a number of solutions to further promote their role in this regard.
Keywords: legal compliance; grassroots units; young officers
1. Đặt vấn đề
Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới, hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đại hội lần thứ XIV của Đảng nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phát huy dân chủ gắn với kỷ cương: “Xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.126). Đây là nền tảng để bảo đảm công bằng, minh bạch, bảo vệ quyền con người và quyền công dân.
Trong bối cảnh đó, sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở có vai trò quan trọng trong việc chấp hành, lan tỏa và thực hiện tinh thần thượng tôn pháp luật. Là lực lượng trực tiếp quản lý, chỉ huy bộ đội ở cơ sở, việc gương mẫu tuân thủ pháp luật và kỷ luật quân đội của sĩ quan trẻ ảnh hưởng tích cực đến chiến sĩ trong đơn vị. Với sức trẻ, nhiệt huyết và khả năng tiếp cận nhanh khoa học, công nghệ, họ tổ chức, dẫn dắt, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, áp dụng công cụ hiện đại để quản lý, giám sát việc chấp hành pháp luật minh bạch, hiệu quả, góp phần xây dựng văn hóa pháp luật gắn với yêu cầu xây dựng đơn vị cơ sở cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Ở đơn vị cơ sở, việc chấp hành pháp luật và kỷ luật của sĩ quan trẻ giúp nâng cao sức mạnh chiến đấu, duy trì sự thống nhất trong nhận thức và hành động, tạo nên sức mạnh tập thể để xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Đồng thời, sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở chấp hành nghiêm pháp luật bảo đảm công bằng, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mỗi quân nhân, góp phần củng cố nền tảng pháp lý và kỷ cương của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Bàn về vấn đề kỷ luật, tăng cường củng cố kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đã có nhiều tác giả nghiên cứu khá toàn diện về bản chất kỷ luật của quân đội xã hội chủ nghĩa nói chung và Quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng; vai trò của kỷ luật trong xây dựng quân đội và sức mạnh chiến đấu; đồng thời, một số công trình đã đề cập yêu cầu tăng cường kỷ luật trong từng thời kỳ với những giải pháp nhất định, trong đó có yêu cầu cán bộ, chiến sĩ nêu cao tinh thần tự giác chấp hành kỷ luật. Tuy nhiên, các bài viết chưa làm rõ nội dung phát huy vai trò của sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở trong chấp hành pháp luật.
Bài viết được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, quan điểm của Đảng về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tăng cường kỷ luật, kỷ cương và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong tình hình mới.
2. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
2.1. Vai trò của sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở trong chấp hành pháp luật
Sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở là thế hệ nối tiếp, bảo đảm sự phát triển liên tục của quân đội, vừa kế thừa truyền thống, vừa mang đến sức trẻ và sự sáng tạo. Là người trực tiếp quản lý, chỉ huy bộ đội, gần gũi nhất với chiến sĩ, trực tiếp huấn luyện, giáo dục và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, những việc làm gương mẫu của sĩ quan trẻ có sức lan tỏa mạnh mẽ, tạo nền nếp kỷ luật trong đơn vị. Họ truyền đạt mệnh lệnh, định hướng của cấp trên đến chiến sĩ, đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của bộ đội lên cấp trên.
V.I.Lênin đặc biệt quan tâm đến ý thức trách nhiệm của mỗi người trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội: “phương thức sản xuất xã hội chủ nghĩa chỉ có thể được củng cố trên cơ sở kỷ luật trên tình đồng chí của những người lao động, trên cơ sở tính chủ động cao độ của họ, trên cơ sở ý thức trách nhiệm và kiểm tra hết sức chặt chẽ hiệu quả lao động của nhau” (V.I.Lênin, 2005, tr.521). Trong quá trình xây dựng chế độ mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “giữ đúng đạo đức công dân, tức là: Tuân theo pháp luật Nhà nước” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr.258). Do vậy, sĩ quan trẻ gương mẫu chấp hành pháp luật thể hiện hình ảnh chính quy, hiện đại, có trách nhiệm của quân đội nói chung và đơn vị cơ sở nói riêng, góp phần nâng cao uy tín của Quân đội nhân dân Việt Nam; đồng thời khẳng định uy tín người chỉ huy, tạo niềm tin cho chiến sĩ, giúp đơn vị đoàn kết, thống nhất hành động. Vì vậy, sĩ quan trẻ có trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn chiến sĩ hiểu và thực hiện đúng pháp luật, góp phần xây dựng văn hóa pháp luật trong đơn vị. Hơn nữa, với khả năng tiếp cận nhanh công nghệ và tri thức mới, sĩ quan trẻ phải hiện đại hóa phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả chấp hành pháp luật của bộ đội.
Sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở không chỉ là người quản lý, chỉ huy trực tiếp, mà còn là hạt nhân quan trọng trong xây dựng và lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật. Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định: “Phát triển toàn diện con người Việt Nam về đạo đức, trí tuệ, ý thức dân tộc, trách nhiệm công dân, thượng tôn pháp luật…” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.99). Với sức trẻ, nhiệt huyết và tinh thần trách nhiệm, sĩ quan trẻ dễ dàng tạo động lực cho chiến sĩ noi theo, xây dựng ý thức tự giác chấp hành pháp luật, kỷ luật. Họ thường được giao tổ chức sinh hoạt chính trị, tọa đàm, tuyên truyền pháp luật trong đơn vị, giúp chiến sĩ hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình. Bằng hành động gương mẫu, cách ứng xử công bằng, minh bạch, sĩ quan trẻ góp phần hình thành môi trường sống và làm việc dựa trên pháp luật, kỷ luật; văn hóa này lan tỏa không chỉ trong đơn vị, mà còn ra ngoài xã hội, tô thắm thêm phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong tình hình mới.
Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở có trách nhiệm kết hợp kiến thức pháp luật với công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý. Công nghệ còn hỗ trợ sĩ quan trẻ theo dõi việc chấp hành kỷ luật, phát hiện sớm vi phạm để xử lý kịp thời, đúng pháp luật; đồng thời, qua các nền tảng số, họ có thể tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật sinh động, dễ tiếp cận, tạo hứng thú cho chiến sĩ.
Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng nhấn mạnh: “Xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa… có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, được thực hiện nghiêm minh” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.126). Việc sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở chấp hành nghiêm pháp luật có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Sĩ quan trẻ là cầu nối giữa pháp luật và thực tiễn, họ vừa thực hiện pháp luật, vừa phản ánh những vấn đề thực tiễn để Đảng, Nhà nước hoàn thiện cơ chế, chính sách, qua đó xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi. Bằng việc gương mẫu chấp hành pháp luật, sĩ quan trẻ thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng và trách nhiệm xã hội, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.
Sĩ quan trẻ gương mẫu chấp hành pháp luật, điều lệnh, kỷ luật; tiếp cận nhanh khoa học, công nghệ, áp dụng vào huấn luyện và quản lý, góp phần hiện đại hóa quân đội. Sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở thường xuyên tham gia công tác dân vận, giúp dân khắc phục khó khăn, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, qua đó khẳng định hình ảnh quân đội “từ Nhân dân mà ra, vì Nhân dân mà chiến đấu”. Việc tuân thủ luật pháp quốc tế giúp quân đội Việt Nam khẳng định hình ảnh lực lượng chính quy, hiện đại, có trách nhiệm, góp phần nâng cao uy tín quốc gia. Là lực lượng trực tiếp tham gia các chương trình hợp tác, diễn tập chung hay hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, sĩ quan trẻ chính là “đại sứ” của quân đội Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời có khả năng học hỏi, tiếp thu kinh nghiệm quản lý, huấn luyện và công nghệ quân sự hiện đại từ các đối tác, vận dụng phù hợp với điều kiện đơn vị cơ sở.
2.2. Thực trạng chấp hành pháp luật của sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở
Nhìn chung, đội ngũ sĩ quan trẻ tại các đơn vị cơ sở trải qua quá trình đào tạo bài bản, có nhận thức sâu sắc về vai trò của pháp luật, thấm nhuần tư tưởng “kỷ luật là sức mạnh của quân đội”, coi việc tuân thủ quy định là trách nhiệm và danh dự của quân nhân. Trong thực tiễn công tác, lực lượng này luôn thể hiện tinh thần gương mẫu, đi đầu trong huấn luyện, công tác, sinh hoạt; chủ động tiếp cận công nghệ số để áp dụng phương thức quản lý hiện đại, minh bạch, nâng cao hiệu quả chấp hành kỷ luật. Bên cạnh đó, họ cũng tích cực tham gia công tác dân vận, gắn bó với nhân dân, giữ gìn hình ảnh quân đội chính quy, hiện đại.
Ý thức trách nhiệm và tinh thần thượng tôn pháp luật của sĩ quan trẻ được thể hiện sinh động qua việc thực hiện phương châm “7 dám”: “dám nghĩ; dám nói; dám làm; dám chịu trách nhiệm; dám đổi mới, sáng tạo; dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung”. Việc tiên phong trong huấn luyện, rèn luyện, thực hiện nhiệm vụ giúp người chỉ huy trẻ nâng cao uy tín, tạo niềm tin vững chắc với bộ đội, góp phần xây dựng nền nếp chính quy, kỷ luật vững chắc, nâng cao sức mạnh chiến đấu của đơn vị.
Phần lớn sĩ quan trẻ đã trải qua quá trình học tập tại các học viện, nhà trường quân đội, được trang bị kiến thức chính trị, quân sự, pháp luật và quản lý hiện đại. Kết quả khảo sát thanh niên trong Quân đội nhân dân Việt Nam cho thấy: “Đa số thanh niên có lý tưởng sống cao đẹp, ý thức trách nhiệm với Tổ quốc, coi việc chấp hành pháp luật là nghĩa vụ thiêng liêng của người quân nhân cách mạng” (Dương Tuấn Hải & Phan Xuân Trường, 2025). Lý tưởng cao đẹp của sĩ quan trẻ đã chuyển hóa thành hành vi cầu tiến, chủ động học hỏi, nghiên cứu khoa học quân sự, pháp luật quốc tế, qua đó nâng cao năng lực tư duy và chỉ huy. Họ có khả năng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các phần mềm quản lý và huấn luyện hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và huấn luyện bộ đội; đồng thời tham gia các hoạt động hợp tác quốc phòng, gìn giữ hòa bình và hội nhập quốc tế một cách chuyên nghiệp, kết hợp tri thức, công nghệ và pháp luật để quản lý minh bạch, khoa học, khẳng định uy tín và bản lĩnh trong chỉ huy.
Trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đội ngũ sĩ quan trẻ thể hiện rõ sự sáng tạo và linh hoạt thông qua việc kết hợp lý luận với thực tiễn. Nhờ ứng dụng công nghệ thông tin, trình chiếu, mô phỏng tình huống thực tế, các buổi tuyên truyền pháp luật trở nên sinh động, giúp chiến sĩ tiếp nhận kiến thức pháp luật một cách tự nhiên, tích cực. Với tác phong gần gũi và tinh thần “sống và làm việc theo pháp luật”, đội ngũ sĩ quan trẻ đã góp phần quan trọng vào việc duy trì kỷ luật nghiêm minh, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, gắn bó với Nhân dân và có uy tín trong cộng đồng quốc tế.
Bên cạnh những ưu điểm nổi bật, vẫn còn một bộ phận sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở hạn chế về kiến thức pháp luật, đặc biệt là các quy định mới và pháp luật quốc tế. Một số sĩ quan trẻ dễ bị chi phối bởi thông tin sai lệch, dẫn đến nhận thức pháp luật chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến hiệu quả giáo dục và quản lý. Số ít sĩ quan trẻ chưa theo kịp sự thay đổi của hệ thống pháp luật trong nước, dẫn đến việc áp dụng chưa thật sự chính xác, linh hoạt, vận dụng vào quản lý, chỉ huy còn lúng túng, chưa gắn chặt với tình huống thực tế của đơn vị. Sự phát triển nhanh của công nghệ, mạng xã hội cũng ảnh hưởng đến việc giữ vững kỷ luật, khi “lối sống thực dụng, ích kỷ từng bước thâm nhập vào một bộ phận sĩ quan trẻ” (Trần Chiến, 2024) do thiếu bản lĩnh và sự kiểm soát. Đồng thời, do tuổi đời, tuổi quân còn trẻ, “Việc chấp hành kỷ luật Quân đội, pháp luật Nhà nước tuy có chuyển biến nhưng chưa thực sự vững chắc” (Tổng cục Chính trị, 2025), một số sĩ quan chưa đủ kinh nghiệm xử lý tình huống pháp lý phức tạp.
2.3. Giải pháp phát huy vai trò của sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở trong chấp hành pháp luật
Thứ nhất, phát huy vai trò của các chủ thể lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong nâng cao nhận thức về pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống
Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, chính ủy, người chỉ huy, cơ quan chính trị ở đơn vị cơ sở cần thường xuyên quán triệt, triển khai hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về giáo dục, quản lý, chấp hành kỷ luật quân đội, pháp luật Nhà nước, như: Chỉ thị số 91/CT-BQP ngày 22/11/2016 của Bộ Quốc phòng về việc “Tăng cường quản lý, giáo dục và chấp hành kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam”; Thông tư số 143/2023/TT-BQP ngày 27/12/2023 của Bộ Quốc phòng “Quy định xử lý kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam”,… Chủ động cập nhật chương trình giáo dục, phổ biến pháp luật, bổ sung kiến thức pháp luật quốc tế và các quy định mới vào nội dung tuyên truyền, giáo dục, chú trọng kết hợp lý thuyết với thực tiễn, ứng dụng công nghệ thông tin, mô phỏng tình huống để tăng tính trực quan, dễ tiếp thu.
Cần tổ chức các lớp học, tọa đàm, sinh hoạt chính trị – pháp luật cho sĩ quan trẻ, kết hợp học tập lý thuyết với thảo luận tình huống thực tế để rèn luyện tư duy pháp lý. Mời chuyên gia, giảng viên, sĩ quan có kinh nghiệm trao đổi, giải đáp thắc mắc, nâng cao nhận thức về pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội và quy định đơn vị. Lồng ghép giáo dục pháp luật vào huấn luyện, diễn tập, mô phỏng các tình huống có yếu tố pháp luật (xử lý vi phạm kỷ luật, dân vận, gìn giữ hòa bình quốc tế) và đưa nội dung pháp luật vào kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện để sĩ quan trẻ coi trọng, thực hiện nghiêm túc. Khuyến khích sĩ quan trẻ tự học, tự nghiên cứu. Xây dựng thói quen đọc tài liệu pháp luật, nghiên cứu tình huống thực tiễn. Tổ chức câu lạc bộ pháp luật để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa sĩ quan trẻ và chiến sĩ. Hướng dẫn khai thác nguồn tài liệu trực tuyến, cơ sở dữ liệu pháp luật quốc tế để mở rộng tri thức. Đặc biệt, cần tăng cường giáo dục pháp luật, đạo đức nghề nghiệp gắn với môi trường số, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, kỹ năng sử dụng mạng an toàn, giúp sĩ quan trẻ vừa tận dụng lợi ích của chuyển đổi số, vừa tránh rủi ro pháp lý.
Thứ hai, hoàn thiện cơ chế khuyến khích, gắn chấp hành pháp luật với đánh giá, khen thưởng, đề bạt
Cần xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng, tránh hình thức, gắn việc chấp hành pháp luật, kỷ luật với kết quả thi đua, xét khen thưởng, đề bạt để tạo động lực phấn đấu, bảo đảm công bằng, dân chủ trong đơn vị.
Tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên, định kỳ và đột xuất, xử lý nghiêm minh các vi phạm để giữ vững kỷ luật, tránh buông lỏng quản lý. Xây dựng cơ chế giám sát minh bạch, công khai kết quả kiểm tra để tạo niềm tin và sự công bằng, kết hợp kiểm tra với giáo dục, tổ chức rút kinh nghiệm, tọa đàm sau mỗi đợt kiểm tra để nâng cao nhận thức pháp luật.
Thiết lập cơ chế khen thưởng kịp thời qua các buổi sinh hoạt chính trị – pháp luật để động viên cá nhân gương mẫu, đồng thời kiên quyết xử lý vi phạm, công khai kết quả để tạo tính răn đe; đưa việc khen thưởng và xử lý vi phạm thành tiêu chí quan trọng trong xét thi đua, đề bạt sĩ quan trẻ. Từ đó, hình thành văn hóa thượng tôn pháp luật, tạo môi trường minh bạch, công bằng, khích lệ tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó của sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở.
Thứ ba, xây dựng môi trường văn hóa pháp lý minh bạch, mọi hoạt động trong đơn vị có quy định rõ ràng
Cần chú trọng hoàn thiện hệ thống quy định nội bộ, ban hành, rà soát, bổ sung các quy định phù hợp với pháp luật Nhà nước và điều lệnh quân đội. Tích cực hưởng ứng “Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” (ngày 09/11) và Mô hình “Ngày Pháp luật hằng tháng trong Quân đội”, triển khai các mô hình “Tổ tư vấn tâm lý, pháp lý”, “Mỗi tuần học một điều luật”, “Mỗi tuần một câu hỏi, một đáp án”. Đẩy mạnh công khai, minh bạch trong thực hiện nhiệm vụ, niêm yết, phổ biến quy định để mọi cán bộ, sĩ quan trẻ nắm rõ, gắn quy định với kiểm tra, giám sát định kỳ, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, hình thành thói quen “sống và làm việc theo pháp luật, điều lệnh” như một giá trị văn hóa; đồng thời lồng ghép nội dung pháp luật, điều lệnh vào các hoạt động thực tiễn để sĩ quan trẻ rèn luyện kỹ năng, thấy rõ pháp luật là nền tảng của niềm tin.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, cần tích cực lồng ghép nội dung truyền thống quân đội vào huấn luyện, diễn tập, đồng thời cập nhật kiến thức pháp luật quốc tế, công nghệ quân sự mới. Tổ chức giao lưu quốc tế, phát triển công cụ quản lý, giám sát trên nền tảng số để hỗ trợ lãnh đạo đơn vị, tạo điều kiện cho sĩ quan trẻ tham gia các khóa học, hội thảo, diễn đàn quốc phòng quốc tế nhằm nâng cao năng lực hội nhập.
Thứ tư, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn, hội trong việc động viên, khích lệ sĩ quan trẻ trao đổi, học hỏi, nâng cao nhận thức pháp luật
Đây là giải pháp quan trọng để xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ vừa vững vàng về bản lĩnh chính trị, vừa có tri thức pháp luật, bởi Đoàn Thanh niên và Hội Phụ nữ ở đơn vị cơ sở là lực lượng gần gũi, trực tiếp đồng hành cùng sĩ quan trẻ. Cần phát huy vai trò các tổ chức này trong đồng hành, hỗ trợ, khích lệ sĩ quan trẻ phát huy năng lực, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý quân nhân, theo dõi việc chấp hành kỷ luật; quan tâm các hoạt động văn hóa, thể thao, diễn đàn pháp luật để tạo môi trường rèn luyện tích cực; tổ chức phong trào thi đua, hội thi pháp luật, khuyến khích sĩ quan trẻ tham gia các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống.
Phát động các hoạt động văn hóa – chính trị, tọa đàm, diễn đàn thanh niên, sinh hoạt chuyên đề để nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm. Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ phối hợp với đơn vị biểu dương sĩ quan trẻ gương mẫu trong chấp hành pháp luật, kỷ luật. Kết hợp giáo dục chính trị – pháp luật với xây dựng môi trường sống lành mạnh, đoàn kết, chia sẻ, tạo điều kiện để sĩ quan trẻ trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau, phát huy sức trẻ và sáng tạo.
Thứ năm, sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở nêu gương tốt, đi đầu trong chấp hành kỷ luật, tuân thủ điều lệnh, quy định, tạo uy tín và sức thuyết phục
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Lấy gương người tốt, việc tốt có thật trong nhân dân và cán bộ, đảng viên ta mà giáo dục lẫn nhau” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.669). Do vậy, sĩ quan trẻ cần nêu gương trong sinh hoạt, huấn luyện, đi đầu trong tuân thủ điều lệnh, quy định, tạo uy tín và sức thuyết phục; biến nhận thức pháp luật thành hành động cụ thể, gắn với từng nhiệm vụ, từng hoạt động của đơn vị. Thực hiện “nói đi đôi với làm”, không chỉ tuyên truyền, giáo dục mà còn trực tiếp làm gương trong học tập, công tác, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi trong mọi tình huống, đi đầu trong chấp hành điều lệnh, quy định, tác phong, lời nói và hành động, góp phần hình thành nền nếp kỷ luật vững chắc. Sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở cần tham gia xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, đề xuất, góp ý hoàn thiện quy định nội bộ để mọi hoạt động trong đơn vị đều có chuẩn mực rõ ràng, gắn chặt với nhiệm vụ huấn luyện, sinh hoạt, công tác hằng ngày.
3. Kết luận
Phát huy vai trò sĩ quan trẻ ở đơn vị cơ sở trong chấp hành pháp luật góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, tạo nền nếp chính quy, kỷ luật nghiêm minh, nâng cao sức mạnh tổng hợp của đơn vị cơ sở. Thời gian qua, đại đa số sĩ quan trẻ đã khẳng định rõ vai trò trong chấp hành pháp luật, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, một số sĩ quan trẻ dễ bị chi phối bởi thông tin sai lệch của các thế lực thù địch, dẫn đến nhận thức pháp luật chưa đầy đủ. Trước yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên mới, cần quán triệt, thực hiện hiệu quả các giải pháp để giữ vững pháp luật, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, đề cao trách nhiệm, bản lĩnh và trí tuệ của thế hệ sĩ quan trẻ đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc./.
Ngày nhận: 09/5/2026; Ngày phản biện: 10/6/2026;
Ngày duyệt đăng: 25/9/2026
Email liên hệ: chaunguyenqk7@gmail.com
——————————————————
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022). Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Báo Quân đội nhân dân (2023). Toàn quân quán triệt triển khai chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng xây dựng cán bộ quân đội “7 dám”, https://www.qdnd.vn, ngày 17/10/2023
Trần Chiến (2024). Không thể xuyên tạc nhân tố chính trị tinh thần của đội ngũ sĩ quan trẻ trong Quân đội, https://hcma1.hcma.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx?ItemID=10706.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Dương Tuấn Hải & Phan Xuân Trường (2025). Một số yêu cầu cơ bản trong nâng cao tính tự giác chấp hành pháp luật của thanh niên ở nhà trường Quân đội hiện nay. Tạp chí Thanh niên Việt. https://thanhnienviet.vn, ngày 14/5/2025
V.I.Lênin (2005). Toàn tập (Tập 38). Nxb Chính trị quốc gia.
Hồ Chí Minh (2011a). Toàn tập (Tập 9). Nxb Chính trị quốc gia.
Hồ Chí Minh (2011b). Toàn tập (Tập 15). Nxb Chính trị quốc gia.
Tổng cục Chính trị (2025). Tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
(Tạp chí Khoa học chính trị Số 7/2026)
