TS. NGUYỄN NGỌC ÁNH – Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
ThS. HOÀNG LONG – Trường Chính trị tỉnh Bắc Ninh
Tóm tắt: Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tăng cường kiểm soát quyền lực là vấn đề luôn được Đảng, Nhà nước Việt Nam dành sự quan tâm đặc biệt và xác định là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, vừa cấp bách, vừa khó khăn, phức tạp, lâu dài; phải tiến hành kiên quyết, kiên trì, liên tục, “không ngừng”, “không nghỉ” ở tất cả các cấp, các ngành, các lĩnh vực(1). Bài viết nghiên cứu các quan điểm, chủ trương, biện pháp trong chỉ đạo đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tăng cường kiểm soát quyền lực theo tinh thần Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII của Đảng.
Từ khóa: kiểm soát quyền lực; Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII; tham nhũng, tiêu cực
1. Chủ trương và quyết tâm chính trị của Đảng và Nhà nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng ta luôn căn dặn, giặc nội xâm là thứ giặc nguy hiểm, “gian giảo và xảo quyệt”. Người chỉ rõ “Tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân, của bộ đội và của Chính phủ. Kẻ thù khá nguy hiểm, vì nó không mang gươm mang súng, mà nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta”(2), “dân ghét các ông chủ tịch, các ông Ủy viên vì cái tật ngông nghênh, cậy thế, cậy quyền. Những ông này không hiểu nhiệm vụ và chính sách của Việt Minh, nên khi nắm được chút quyền trong tay vẫn hay lạm dụng”(3). Tham nhũng, lãng phí “làm giảm sút vai trò lãnh đạo của Đảng; làm tổn thương tình cảm và suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, là một nguy cơ trực tiếp đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ”(4). Do đó, Đảng phải có biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hiệu quả nguy cơ đó.
Ở nước ta, kiểm soát quyền lực, tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là nội dung quan trọng được nhấn mạnh trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) và nhiều văn bản của Đảng. Văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng tiếp tục đề ra chủ trương: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí”(5). Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa X về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị, một lần nữa Đảng nhấn mạnh: “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng thông qua công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tăng cường kiểm soát quyền lực”(6).
Trong thời gian, Đảng và Nhà nước đã kiên quyết chỉ đạo đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực, tăng cường kiểm soát quyền lực và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực. Từ đó, lãnh đạo cụ thể hóa cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp trong các văn bản pháp luật về tổ chức bộ máy nhà nước, như các luật tổ chức: Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân, chính quyền địa phương; Luật Kiểm toán nhà nước năm 2015; Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015; Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018; hình thành các cơ chế kiểm soát quyền lực phù hợp với vị trí, tính chất của từng thiết chế quyền lực. Tăng cường công khai, minh bạch về hoạt động của các cơ quan nhà nước thông qua việc ban hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2016, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 và các quy định pháp luật liên quan đến trách nhiệm của các cơ quan, công chức nhà nước trước nhân dân về các quyết định của mình. Hoàn thiện chính sách, pháp luật về giám sát, kiểm tra, thanh tra, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Từ năm 2013 đến nay, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành hơn 250 văn bản(7) chỉ đạo về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tăng cường kiểm soát quyền lực, như: Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII; Nghị quyết Trung ương 6 khóa XII; Nghị quyết Trung ương 7 khóa XII; Quy định số 08-QĐi/TW ngày 25/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương; Chỉ thị số 33-CT/TW ngày 03/01/2014 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc kê khai và kiểm soát việc kê khai tài sản; Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 07/12/2015 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng; Quy định số 65-QĐ/TW ngày 03/02/2017 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chỉ đạo, định hướng cung cấp thông tin tuyên truyền phòng, chống tham nhũng; Quy định số 205-QĐ/TW ngày 23/9/2019 của Bộ Chính trị về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền…
Đảng đoàn Quốc hội, Ban Cán sự đảng Chính phủ đã lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện pháp luật, kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về quản lý kinh tế – xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Từ năm 2013 đến nay, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua, ban hành, sửa đổi, bổ sung 165 luật, 10 pháp lệnh, 130 nghị quyết về quản lý kinh tế – xã hội và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, như: Luật Phòng, chống tham nhũng, Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãnh phí, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công… Chính phủ đã ban hành gần 88.000 văn bản để triển khai thực hiện chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực(8). Các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước tạo cơ sở chính trị, pháp lý để đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, vừa để phòng ngừa, ngăn chặn, vừa là căn cứ để phát hiện, xử lý vi phạm(9); đồng thời, từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để không thể tham nhũng. Hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đã tạo chuyển biến mạnh mẽ, tích cực, có bước đột phá, ngày càng đi vào chiều sâu, gắn kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống” trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tăng cường kiểm soát quyền lực.
2. Đánh giá tình hình thực hiện
* Những kết quả đạt được
Với sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, quyết liệt, đột phá của Đảng, công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực có chuyển biến mạnh mẽ. Từ năm 2013, nhất là từ đầu nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XII của Đảng đến nay, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã “đạt được nhiều kết quả rất quan trọng, rõ rệt, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình ủng hộ, đánh giá cao và quốc tế ghi nhận. Tham nhũng từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, có chiều hướng thuyên giảm”(10).
Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã gắn với tăng cường kiểm soát quyền lực. Công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng, kinh tế được tiến hành quyết liệt, không để oan sai, không bỏ lọt tội phạm; nhiều vụ việc, án tham nhũng kinh tế đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, kể cả những vụ việc tồn đọng từ nhiều năm trước và các vụ án xảy ra trong ngành, lĩnh vực được cho là “vùng cấm, nhạy cảm” đã được tập trung chỉ đạo điều tra, làm rõ bản chất chiếm đoạt; trong đó nhiều vụ án ban đầu khởi tố, điều tra, xét xử các tội xâm phạm trật tự kinh tế; sau đó được tiếp tục được mở rộng điều tra, đi sâu làm rõ bản chất tham nhũng. Điển hình: (1) Vụ án xảy ra tại Tổng Công ty nông nghiệp Sài Gòn; (2) Mở rộng điều tra giai đoạn II vụ án “Tổ chức đánh bạc, đánh bạc…” xảy ra tại Phú Thọ và một số địa phương; (3) Vụ án Mobifone mua 95% cổ phần AVG; (4) Vụ án Phan Anh Vũ và đồng phạm; Đinh Ngọc Hệ và đồng phạm…; xử lý nghiêm minh, công khai cả cán bộ cao cấp, cả đương chức và đã nghỉ hưu có vi phạm liên quan các vụ án, gồm 18 cán bộ diện Trung ương quản lý, trong đó, về chức vụ trong Đảng, có: 01 nguyên Ủy viên Bộ chính trị, 06 ủy viên, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; về chức vụ chính quyền, có 04 Bộ trưởng, nguyên Bộ trưởng, 01 Thứ trưởng, 04 nguyên Thứ trưởng; về cấp hàm trong lực lượng vũ trang, có 07 sĩ quan cấp tướng(11)…
Việc xử lý theo pháp luật được thực hiện nghiêm túc khẳng định rõ quyết tâm chống tham nhũng “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể đó là ai”. Từ năm 2013 đến nay, các cơ quan tiến hành tố tụng ở Trung ương và địa phương đã khởi tố, điều tra 14.300 vụ/24.410 bị can, xét xử sơ thẩm hơn 11.700 vụ/22.600 bị cáo về tham nhũng, kinh tế, chức vụ(12).
Việc thu hồi tài sản tham nhũng có kết quả tích cực. Tỷ lệ thu hồi tài sản trong các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng được nâng lên. Năm 2013, tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng trong giai đoạn thi hành án đạt dưới 10%; bình quân giai đoạn 2013 – 2020 đạt trên 32,04%. Từ năm 2013 đến nay, các cơ quan bảo vệ pháp luật đã tạm giữ kê biên, phong tỏa, thu hồi được gần 68.000 tỷ đồng/118.000 tỷ đồng phải thu hồi, đạt tỷ lệ 57,39%. Các vụ việc, vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, việc thu giữ, tạm giữ, kê biên tài sản, phong tỏa tài sản đạt khá cao, chẳng hạn: Vụ án Vinashin đã thu giữ, kê biên, phong tỏa tài sản trên 300 tỷ đồng; vị án xảy ra tại Ngân hàng Đại Tín đã kê biên trên 10.000 tỷ đồng…(13).
Bên cạnh đó, từng bước kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị chức năng phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và kiểm soát quyền lực; tích cực đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ban Nội chính Trung ương được tái lập. Các cơ quan, đơn vị chức năng phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phát huy tốt vai trò tham mưu các chủ trương, chính sách lớn về phòng, chống tham nhũng; chỉ đạo quyết liệt trong xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực có tính nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm.
* Hạn chế, tồn tại
Một là, cơ chế kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước chưa đầy đủ, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả chưa cao(14). Công tác phòng, chống tham nhũng ở một số địa phương, bộ, ngành chuyển biến chưa rõ nét; trách nhiệm của người đứng đầu đối với công tác phòng, chống tham nhũng chưa được đề cao; việc phát hiện, xử lý tham nhũng còn hạn chế. Từ năm 2013 đến năm 2020, tỷ lệ các vụ án tham nhũng qua xét xử chỉ chiếm 16,17% trong tổng số vụ án kinh tế chức vụ, tham nhũng (1.899 vụ/11.740 vụ)(15). Theo kết quả điều tra dư luận xã hội về công tác phòng, chống tham nhũng từ khi thành lập Ban Chỉ đạo đến nay do Viện Điều tra dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương tiến hành(16), có 66% người được hỏi cho rằng số vụ tham nhũng đã bị phát hiện vừa qua chỉ là số ít so với số vụ tham nhũng xảy ra.
Hai là, công tác tự kiểm tra, phát hiện tham nhũng, tiêu cực trong nội bộ một số cơ quan, tổ chức, đơn vị vẫn là khâu yếu. Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng chưa đủ sức răn đe, ngăn chặn tham nhũng, lãng phí. Hoạt động thanh tra, kiểm toán phát hiện nhiều sai phạm về kinh tế, nhưng việc phát hiện tham nhũng để chuyển cơ quan điều tra xử lý theo quy định của pháp luật còn ít; việc phát hiện tham nhũng chủ yếu qua dư luận xã hội, đơn thư tố cáo, báo chí phản ánh hoặc khi có cơ quan chức năng kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra mới phát hiện sai phạm. Tiến độ điều tra, truy tố, xét xử một số vụ án tham nhũng, kinh tế, nhất là các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp còn kéo dài. Tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng vẫn còn rất thấp so với số tài sản thực sự bị chiếm đoạt, thiệt hại.
Ba là, cơ chế, thể chế, chính sách, pháp luật về quản lý kinh tế – xã hội và phòng, chống tham nhũng trên một số lĩnh vực chưa thật đầy đủ, đồng bộ, thậm chí còn bất cập, thiếu chặt chẽ, chưa phù hợp với thực tiễn; cơ chế kiểm soát quyền lực đối với tổ chức có thẩm quyền và người có chức vụ, quyền hạn chưa đủ mạnh; việc kiểm soát tài sản, thu nhập chưa chặt chẽ, hiệu quả. Nhiều quy định về các giải pháp phòng ngừa tham nhũng còn mang tính hình thức, khó khăn, vướng mắc, hiệu quả thấp trong tổ chức thực hiện, nhưng chậm được sửa đổi, bổ sung. Cải cách hành chính hiệu quả chưa cao, nhiều quy định về công khai, minh bạch chưa được thực hiện nghiêm túc.
Bốn là, giáo dục liêm chính, đạo đức công vụ, xây dựng văn hóa tiết kiệm, không tham nhũng chưa được quan tâm đúng mức; tình trạng nhũng nhiễu người dân, doanh nghiệp còn khá phổ biến, gây bức xúc trong xã hội. Đáng nói là người dân và doanh nghiệp còn tâm lý chấp nhận chi phí không chính thức để thuận lợi hơn khi giải quyết công việc; tâm lý thờ ơ, ngại đấu tranh với các biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong cán bộ, công chức, viên chức khá phổ biến; chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm của báo chí và nhân dân trong phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí. Việc xây dựng văn hóa tiết kiệm, không tham nhũng chưa được quan tâm đúng mức.
Năm là, quy định và chế tài xử lý đối với tổ chức, cá nhân khi để xảy ra lãng phí chưa đầy đủ, đồng bộ, lãng phí trong cơ quan nhà nước và trong xã hội còn nghiêm trọng. Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực chưa đạt mục tiêu “ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng, lãng phí”. Đại hội lần thứ XIII của Đảng vẫn xác định: “Tham nhũng vẫn là một trong những nguy cơ đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ”(17).
3. Giải pháp đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và tăng cường kiểm soát quyền lực theo tinh thần Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII của Đảng
Để thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và tăng cường kiểm soát quyền lực trong thời gian tới, theo tinh thần Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII của Đảng, cần thực hiện tốt một số giải pháp chủ yếu sau:
Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của từng tổ chức, cán bộ, đảng viên và toàn xã hội, trước hết là người đứng đầu tổ chức với công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và kiểm soát quyền lực. Báo cáo tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa X trình Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII nhấn mạnh: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực với quyết tâm chính trị cao, hành động mạnh mẽ, triệt để và hiệu quả hơn. Kết hợp giữa phòng ngừa với phát hiện, giữa xây và chống, xử lý nghiêm minh, kịp thời hành vi tham nhũng, tiêu cực và mở rộng phạm vi phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ra khu vực ngoài nhà nước”(18), thể hiện sự quyết tâm kiên quyết xử lý “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” những hành vi tham nhũng, tiêu cực, lợi dụng chức quyền, thậm chí lạm quyền, lộng quyền. Cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Chú trọng giáo dục đạo đức, rèn luyện tính liêm khiết của đảng viên, cán bộ, công chức, tinh thần trọng danh dự; phê phán những hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tạo đồng thuận của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Đề cao vai trò, trách nhiệm và tính tiên phong, gương mẫu của cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống, tham nhũng, tiêu cực. Xây dựng, hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực theo nguyên tắc mọi quyền lực đều phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, thẩm quyền phải ràng buộc với trách nhiệm, nhất là những vấn đề, lĩnh vực “nhạy cảm” dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực. Cần đánh giá đúng đặc điểm của tổ chức, bộ phận, vị trí công tác dễ xảy ra những vi phạm để có sự phân công, bố trí, có biện pháp kiểm tra, đánh giá kịp thời, ngăn chặn từ khi mới manh nha dấu hiệu vi phạm. Đồng thời, quy định trách nhiệm người đứng đầu, bắt buộc định kỳ giải trình; kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý; hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ, khen thưởng người phát hiện, tố giác tham nhũng, tiêu cực. Kịp thời xử lý dứt điểm, thay thế cán bộ lãnh đạo, quản lý khi có biểu hiện lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi, tham nhũng, tiêu cực. Quan tâm hoàn thiện thể chế và hệ thống kết cấu hạ tầng để thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt… Từ đó, hình thành cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để tiến tới không thể tham nhũng.
Thứ ba, củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, trách nhiệm đi đầu thuộc về Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Trung ương và các tỉnh, thành ủy, Ban Nội chính Trung ương và các ban nội chính các tỉnh, thành ủy và các cơ quan liên quan; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh vững vàng, chuyên nghiệp, liêm chính, trong sạch. Thực hiện nghiêm quy định của Đảng về kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, chống chạy chức, chạy quyền.
Thứ tư, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và nhân dân, “thực hiện đồng bộ, hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực gắn với xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức”(19). Tăng cường vai trò, trách nhiệm của các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội, nhân dân tham gia công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lợi dụng chức quyền để trục lợi. Văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng xác định: “Tham nhũng trên một số lĩnh vực, địa bàn vẫn còn nghiêm trọng, phức tạp, với biểu hiện ngày càng tinh vi”(20), gây bức xúc trong xã hội, tạo dư luận xấu làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng và niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Do đó, cần có sự tham gia phối hợp với quyết tâm, trách nhiệm và hiệu quả cao nhất của mỗi một thành tố trong hệ thống chính trị; đồng thời, cần phát huy tốt vai trò giám sát của nhân dân, có cơ chế thích hợp để quần chúng nhân dân giám sát được cán bộ, đảng viên, “biến hàng ức, hàng triệu con mắt, lỗ tai cảnh giác của quần chúng thành những ngọn đèn pha soi sáng khắp mọi nơi, không để cho tệ tham ô, lãng phí, quan liêu còn chỗ ẩn nấp”(21)./.
——————————————————-
(1) Tổng Bí thư chỉ ra 6 bài học, 5 giải pháp kiên quyết “chống giặc nội xâm” (moha.gov.vn), ngày 05/7/2022
(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 357
(3) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.4, Sđd, tr. 51
(4) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr.23
(5) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.193
(6), (7), (8), (11), (12), (13), (15), (18) và (19) Ban Chỉ đạo Đề án Trung ương 6, Báo cáo tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa X về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị, ngày 31/8/2022, tr.41, 41-42, 42, 42-43, 43, 44, 45, 61 và 62
(9) Chỉ thị số 26-CT/TW ngày 09/11/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc; Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 10/01/2019 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo vệ người phát hiện, tố giác, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; Quy định số 85-QĐ/TW ngày 23/5/2017 của Bộ Chính trị về kiểm tra, giám sát việc kê khai tài sản của cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý; Kết luận số 10-KL/TW ngày 04/4/2016 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí”; Quy định số 01-QĐi/TW ngày 10/5/2018 về trách nhiệm và thẩm quyền của ủy ban kiểm tra trong công tác phòng, chống tham nhũng. Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018; Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phi năm 2013́; Luật Tố cáo năm 2018; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017; Luật Đấu giá tài sản năm 2016…
(10), (14), (17) và (20) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.II, Sđd, tr.206, 217, 213 và 213
(16) Viện Điều tra dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương, Báo cáo số 27-BCDT/DLXH, ngày 20/10/2020
(21) Hồ Chí Minh, Toàn tập, t.13, Sđd, tr. 419
(Tạp chí Khoa học Chính trị Số 08_2022)







